Biệt thự vườn Nam Trực – CĐT Chị Lê – Không gian sống mở ra thiên nhiên
“Với những khu đất rộng, điều quan trọng không phải là xây cao, mà là tổ chức được dòng chảy không gian giữa nhà và vườn.” – KTS Đoàn Tú.
Công trình tại Nam Trực được định hình như một mặt bằng trải dài, nơi mọi không gian sinh hoạt diễn ra trên cùng một cao độ. Thay vì phân tầng theo chiều đứng, thiết kế tập trung vào việc chia lớp theo phương ngang: khối ở – sân – vườn – lối đi.
Mặt bằng được mở theo dạng chữ L, ôm lấy khoảng sân trung tâm. Đây không chỉ là khoảng trống, mà là vùng đệm vi khí hậu, giúp ánh sáng và gió đi sâu vào từng phòng. Hệ mái dốc nhiều lớp kết hợp hiên rộng tạo bóng đổ ổn định, giảm bức xạ trực tiếp lên tường và cửa kính. Nhờ đó, không gian bên trong luôn giữ được sự dịu nhẹ, kể cả vào những thời điểm nắng gắt.
Thiết kế kiến trúc
Không gian vườn được tổ chức như một phần mở rộng của phòng khách. Lối đi uốn cong giúp kéo dài hành trình di chuyển, thay vì dẫn thẳng. Chòi nghỉ đặt lệch trục nhà chính, tạo một điểm dừng độc lập. Đây là cách tách không gian sinh hoạt ngoài trời khỏi trục giao thông chính, giữ được sự riêng tư khi sử dụng.Khối nhà được bố trí theo dạng chữ L, bao quanh một phần sân. Cách tổ chức này giúp mọi không gian chính đều có ít nhất một mặt tiếp xúc với vườn. Khoảng trống giữa các khối không bị bỏ phí, mà trở thành vùng chuyển tiếp ánh sáng và gió. Điều này giúp giảm phụ thuộc vào thông gió cơ học.Mái dốc đa lớp không chỉ mang tính tạo hình, mà còn giúp thoát nước nhanh và giảm hấp thụ nhiệt. Các mái giao nhau tạo ra những khoảng hiên sâu, che chắn cho hệ cửa kính phía dưới. Khối nhà giữ tỷ lệ thấp và dài, giúp công trình hòa vào cảnh quan thay vì nổi bật một cách tách biệt.Sân trước được xử lý rộng và phẳng, đủ cho xe tiếp cận và quay đầu. Tuy nhiên, phần hiên được kéo dài ra, tạo một lớp đệm trước khi vào nhà. Chi tiết cửa sổ tròn không chỉ mang tính hình thức. Đây là điểm lấy sáng phụ, đồng thời tạo một khung nhìn có kiểm soát từ bên trong ra sân.Phòng ngủ không mở trực tiếp ra sân lớn, mà thông qua một lớp vườn nhỏ. Điều này giúp giảm tầm nhìn trực diện, tăng cảm giác riêng tư. Các bước đá đặt rời trên nền cỏ giúp giảm diện tích bề mặt cứng, giữ lại khả năng thoát nước tự nhiên cho khu đất.Ánh sáng được bố trí thấp và gián tiếp, tập trung vào chân tường, cây và lối đi. Không có nguồn sáng gắt chiếu thẳng vào mắt. Nhờ đó, toàn bộ khu vườn vẫn đủ sáng để sử dụng, nhưng giữ được cảm giác yên tĩnh và chiều sâu khi trời tối.Khoảng hiên được kéo dài, tạo vùng chuyển tiếp rõ ràng giữa trong và ngoài. Ánh sáng đi qua lớp mái, phản xạ nhẹ trên nền đá, giúp giảm độ chói khi bước ra từ không gian nội thất. Chòi nghỉ phía xa không nằm trên trục thẳng, mà được đặt lệch để giữ lại sự riêng tư khi sử dụng, đồng thời tạo chiều sâu thị giác cho khu vườn.Mặt bằng thể hiện rõ chiến lược “nhà thấp – sân rộng”. Diện tích xây dựng được kiểm soát, nhường phần lớn không gian cho cây và khoảng trống. Các tuyến giao thông nội bộ không đi thẳng, mà uốn nhẹ theo mép vườn, giúp hành trình di chuyển trở nên chậm và có nhịp.Hiên chính đóng vai trò như một lớp đệm khí hậu. Mái đua lớn giúp che nắng trực tiếp, trong khi hệ cửa kính phía sau vẫn nhận đủ ánh sáng tán xạ. Chi tiết cột tròn đặt lệch không chỉ là kết cấu, mà còn giúp “làm mềm” góc giao giữa các mặt phẳng vuông.Ánh sáng được bố trí theo lớp thấp, tập trung vào bề mặt sân và viền cây. Điều này giúp định hình không gian mà không tạo cảm giác phô trương. Ánh sáng từ bên trong xuyên qua lớp kính và rèm tạo nên một lớp sáng thứ hai, giúp công trình vẫn giữ được chiều sâu khi nhìn từ ngoài.Mặt đứng được chia theo phương ngang: mái – hiên – tường – chân đế. Mỗi lớp có độ vươn khác nhau, tạo bóng đổ tự nhiên theo thời gian trong ngày. Các mảng ốp gỗ và tường sơn sáng được đặt cạnh nhau để tăng độ tương phản, nhưng vẫn giữ bảng màu ổn định và dễ chịuCổng phụ và khối phụ trợ được tách khỏi nhà chính, tạo một tuyến giao thông độc lập. Điều này giúp khu vực sinh hoạt không bị ảnh hưởng bởi luồng ra vào hàng ngày. Cây xanh được bố trí sát tường, vừa che chắn, vừa giảm cảm giác bức xạ nhiệt từ bề mặt cứng.Khu vực này đóng vai trò như “lưng nhà” nhưng vẫn được chăm chút về ánh sáng và cây xanh. Hệ mái kính nhẹ giúp lấy sáng mà không làm tăng nhiệt đáng kể. Việc mở cửa lớn tại đây cho phép không gian bếp thông trực tiếp ra sân, giúp thoát mùi và tăng đối lưu không khí.